Ülkemizde her iki saatte bir kişi organ beklerken hayatını kaybediyor. Hatay İl Sağlık Müdürlüğü, 2-9 Kasım Organ Bağışı Haftası’nda yayımladığı bilgilendirme mesajıyla vatandaşları e-Nabız ve yetkili sağlık kuruluşları üzerinden organ bağışçısı olmaya davet etti.
Hatay İl Sağlık Müdürlüğü, 2-9 Kasım Organ Bağışı Haftası kapsamında toplumsal farkındalığı zirveye taşımak amacıyla kapsamlı bir bilgilendirme açıklaması yaptı. “Organ Bağışı Hayat Kurtarır” sloganıyla paylaşılan açıklamada, organ ve doku naklinin ileri evre organ yetmezliği yaşayan hastalar için tek ve en önemli yaşam umudu olduğu vurgulandı. Türkiye genelindeki güncel hasta verilerinin de paylaşıldığı açıklamada, binlerce insanın nakil sırasındayken zamanla yarıştığı ifade edildi.
TÜRKİYE’DE 30 BİNDEN FAZLA HASTA NAKİL BEKLİYOR
Açıklamada paylaşılan güncel verilere göre, Türkiye genelinde şu anda tam 30.675 hasta organ nakli bekliyor. Bu hastaların büyük çoğunluğunu 26.141 kişi ile böbrek nakli bekleyenler oluşturuyor. En yürek burkan veri ise organ bekleyenlerin 599’unun çocuk olması (346 çocuk böbrek, 141 çocuk karaciğer, 102 çocuk kalp bekliyor). 2025 yılı verilerine göre ülkemizde 4.769 hasta organ nakli beklerken yaşamını yitirdi. Bu rakam, Türkiye’de yaklaşık her iki saatte bir, günde ise ortalama 13 hastanın hayata gözlerini yumduğunu gösteriyor.
KİMLER, NASIL ORGAN BAĞIŞINDA BULUNABİLİR?
2238 sayılı yasaya dikkat çekilen açıklamada, 18 yaşını doldurmuş ve akli dengesi yerinde olan her bireyin hür iradesiyle organ bağışında bulunabileceği belirtildi. Vatandaşlar organ bağışı kartlarını şu kanallardan alabiliyor:
• İl ve ilçe sağlık müdürlükleri,
• Hastaneler,
• Aile sağlığı merkezleri ve toplum sağlığı merkezleri,
• Dijital Kolaylık: e-Nabız sistemi üzerinden e-Devlet kapısı aracılığıyla iki aşamalı güvenli kimlik doğrulaması yapılarak çevrim içi ortamda da bağış beyanı kolayca verilebiliyor.
Kişi hayattayken bağışta bulunmamışsa, vefatı halinde yakınlarının rızası aranıyor. Sisteme girilen bağış beyanları ise kişisel verilerin korunması kanunu kapsamında Sağlık Bakanlığı merkezî sisteminde tamamen gizli tutuluyor ve beyin ölümü gerçekleşmeden hiç kimseyle paylaşılmıyor.
BEYİN ÖLÜMÜ VE TIBBİ KRİTERLER ESAS ALINIYOR
Her ölümün ardından organ nakli yapılmasının tıbben mümkün olmadığına değinen Hatay İl Sağlık Müdürlüğü, nakil işlemlerinin sadece yoğun bakım ortamında, solunum cihazına bağlıyken beyin ölümü gerçekleşen kişilerden yapılabileceğinin altını çizdi. Tıbben kesin ölüm olan beyin ölümünün, koma veya bitkisel hayatla hiçbir ilgisi bulunmuyor.
Vefat eden bağışçılardan alınan organlar; Sağlık Bakanlığı’nın Transplantasyon, Diyaliz ve İzlem Sistemleri (TDİS) üzerinden tamamen kan ve doku uyumu, tıbbi aciliyet, yaş ve bekleme süresi gibi objektif kriterlere göre hastalara ulaştırılıyor. Dağıtımda cinsiyet, ırk, dil, din veya ekonomik durum gibi unsurlar asla rol oynamıyor.
BAĞIŞÇI YAKINLARINA YASAL ÖNCELİK HAKKI
Açıklamada, kanunun bağışçı ailelerine tanıdığı önemli bir avantaja da yer verildi. 2238 sayılı Kanun’un 14. maddesi uyarınca; organları başka bir hastaya nakledilen bağışçıların eş ve birinci derece yakınları (anne, baba, çocuk), ileride kendileri organ nakline ihtiyaç duyarlarsa acil hastaların hemen ardından sistemde öncelik hakkı kazanıyor.
DİYANET’TEN TAM DESTEK: "BİR CANI KURTARMAK TÜM İNSANLIĞI KURTARMAKTIR"
Vatandaşların dini hassasiyetlerine de değinilen açıklamada, Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’nun (06.03.1980 tarih ve 396 sayılı karar) organ naklini dinen caiz gördüğü hatırlatıldı. Nakil için; zaruret halinin bulunması, tıbbi ölümün gerçekleşmesi, bağışçı veya yakınının rızasının olması ve hiçbir maddi karşılık (ücret) gözetilmemesi şartlarının arandığı belirtildi.
Açıklama, Mâide Suresi’nin 32. ayetinde yer alan anlamlı mesajla son buldu: “Kim bir canı kurtarırsa, bütün insanların hayatını kurtarmış gibi olur.”
