Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi (HMKÜ) koordinasyonunda yürütülen uluslararası saha araştırması kapsamında, Türkiye’de ilkokul ve ortaokul kademesinde eğitim gören çocukların Suriye’ye dönüş sonrası eğitimsel, dilsel, sosyal ve psikolojik uyum süreçleri kapsamlı bir raporla ortaya konuldu.
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) tarafından Beşerî ve Sosyal Kalkınma Araştırmaları Destek Programı kapsamında desteklenen “Savaş Sonrası Türkiye’den Suriye’ye Dönen Öğrencilerin Sosyal ve Eğitimsel Deneyimleri” başlıklı uluslararası saha araştırması tamamlandı.
HMKÜ koordinasyonunda gerçekleştirilen araştırma, savaş sonrası yeniden yapılanma sürecindeki Suriye’de eğitim alanındaki ihtiyaçların anlaşılmasına ve Türkiye’den Suriye’ye dönen çocukların yeni eğitim ortamlarına uyum süreçlerinin değerlendirilmesine yönelik önemli bulgular ortaya koydu.
TÜRKİYE VE SURİYE’DEN AKADEMİSYENLER ORTAK ARAŞTIRMA YÜRÜTTÜ
Araştırmanın yürütücülüğünü Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Mehmet FANSA ile Al Sham Private University öğretim üyesi Dr. Mohammad ZMMO üstlendi.
Haziran 2026’da tamamlanan araştırmanın akademik ekibinde Prof. Dr. Veysel Eren, Prof. Dr. Mehmet Turan, Prof. Dr. Orçun Bozkurt, Prof. Dr. Ömer Faruk Sönmez, Dr. Maksut Önlen ve Dr. Retta Khaddour yer aldı.
Türkiye ve Suriye’den akademisyenlerin ortak yürüttüğü çalışmada, Türkiye’de ilkokul ve ortaokul kademesinde eğitim gören çocukların Suriye’ye dönüş sonrasında yaşadıkları eğitim süreçleri, dil deneyimleri, sosyal ilişkileri ve psikososyal uyum süreçleri çok boyutlu olarak incelendi.
HALEP, AFRİN VE LAZKİYE’DE KAPSAMLI SAHA ÇALIŞMASI GERÇEKLEŞTİRİLDİ
Araştırma kapsamında Suriye’nin Halep, Afrin ve Lazkiye bölgelerinde saha çalışmaları yürütüldü.
Çalışmada, Türkiye’de ilkokul ve ortaokul kademesinde eğitim gören çocukların Suriye’ye dönüş sonrasında karşılaştıkları akademik, sosyal ve kültürel uyum süreçleri ele alındı. Bulgular, çocukların yalnızca bir ülkeye dönüş değil; farklı bir eğitim sistemi, dil yapısı ve sosyal çevreye yeniden uyum süreci yaşadıklarını ortaya koydu.
Araştırmada; müfredat farklılıkları, akademik Arapça yeterliği, iki dillilik deneyimi, akran ilişkileri, aidiyet duygusu ve psikolojik uyum süreçleri öne çıkan inceleme başlıkları arasında yer aldı.
EĞİTİM POLİTİKALARINA YÖNELİK ÖNERİLER SUNULDU
Araştırma raporunda, çocukların iki farklı eğitim sistemi arasındaki geçişlerini kolaylaştırmaya yönelik akademik destek programlarının geliştirilmesi, okul temelli uyum çalışmalarının yaygınlaştırılması, psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi ve iki dillilik becerilerini destekleyen eğitim politikalarının oluşturulmasına yönelik öneriler yer aldı.
Çalışmada elde edilen bulgular doğrultusunda, özellikle ilkokul ve ortaokul çağındaki çocukların eğitim sürekliliğinin desteklenmesi, akademik uyumlarının güçlendirilmesi ve sosyal aidiyet süreçlerinin kolaylaştırılmasına yönelik öneriler geliştirildi.
GÖÇ VE EĞİTİM ALANINA BİLİMSEL KATKI
HMKÜ koordinasyonunda gerçekleştirilen uluslararası saha araştırmasının, göç, eğitim ve çocuk çalışmaları alanındaki bilimsel literatüre katkı sağlamasının yanı sıra, Türkiye ile Suriye arasındaki akademik iş birliğinin geliştirilmesine ve savaş sonrası eğitim süreçlerine yönelik çalışmalara önemli bir kaynak oluşturması bekleniyor.
Araştırmanın, Türkiye’de eğitim aldıktan sonra Suriye’ye dönen öğrencilerin deneyimlerini görünür kılarak, savaş sonrası yeniden yapılanma döneminde eğitim politikalarının geliştirilmesine yönelik veri temelli katkılar sunacağı değerlendiriliyor.
